धादिङका महिला पञ्चैबाजा बजाएर परम्परा जोगाउँदै, आम्दानी पनि गर्दै

धादिङ : धादिङको गजुरी गाउँपालिका–१ गजुरीमा केही समययता फरक दृश्य देखिन थालेको छ । परम्परागत रूपमा पुरुषले बजाउँर्दै आएको पञ्चैबाजा अहिले महिलाहरूले समेत बजाउन थालेका छन् । मौलिक संस्कृति संरक्षणसँगै महिलालाई आर्थिक रूपमा सक्षम बनाउने उद्देश्यले सञ्चालन गरिएको पञ्चैबाजा तालिमले स्थानीयस्तरमा सकारात्मक सन्देश दिएको छ ।

बागमती प्रदेश सरकारको सामाजिक विकास मन्त्रालय अन्तर्गत सामाजिक विकास कार्यालय धादिङको आयोजनामा एक महिनासम्म सञ्चालन भएको तालिममा १५ जना महिला सहभागी भएका थिए । उनीहरूले सहनाइदेखि दमाहासम्मका बाजा बजाउने व्यावहारिक सीप सिकेका छन् । सहभागी चरिमाया तामाङका अनुसार तालिमले केवल बाजा बजाउने सीप मात्र नभई आत्मविश्वास र सामाजिक सहभागिता पनि बढाएको छ ।

सामाजिक विकास कार्यालय धादिङका प्रमुख रमेश घिमिरेका अनुसार विवाह, ब्रतबन्ध, छेवर जस्ता शुभकार्यमा पञ्चैबाजा बजाउन बाहिरबाट वाद्यवादक बोलाउनु पर्ने बाध्यता हटाउने र स्थानीयस्तरमै रोजगारी सिर्जना गर्ने लक्ष्यसहित तालिम सञ्चालन गरिएको हो । ‘अब यी महिलाहरूले आफ्नै गाउँमा सेवा दिन सक्छन्, जसले खर्च घटाउनुका साथै आम्दानीको बाटो पनि खोल्छ’, उनले बताए । कार्यक्रमका लागि चालु आर्थिक वर्षमा ४ लाख ५० हजार रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरिएको थियो । यो तालिमले परम्परागत बाजा संरक्षणमा नयाँ पुस्ता र विशेष गरी महिलाको भूमिका अझ सुदृढ बनाएको छ ।

पञ्चैबाजा नेपाली संस्कृतिको अभिन्न हिस्सा हो, जसमा सहनाइ, ढोलकी, ट्याम्को, दमाहा, झ्याली र कर्नाल जस्ता बाजाहरू समावेश हुन्छन् । यस्ता मौलिक बाजा लोप हुने चिन्ता बढिरहेका बेला गजुरीमा भएको यो प्रयासले संरक्षण र प्रवर्द्धनमा नयाँ आशा जगाएको गजुरी गाउँपालिकाका अध्यक्ष गणेशलाल श्रेष्ठले बताए । स्थानीय महिलाहरूका लागि यो तालिम केवल सीप सिक्ने अवसर मात्र नभई आत्मनिर्भर बन्ने महत्वपूर्ण आधार बनेको छ । परम्परा जोगाउँदै रोजगारी सिर्जना गर्ने यस्तो पहलले अन्य स्थानमा पनि प्रेरणा दिन सक्ने गजुरी गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष शर्मिला बिसुरालले बताइन् ।