चीनको सुपर कम्प्युटरले अमेरिकाका उत्कृष्ट मेशिनलाई उछिन्दै, पायो यस्तो उपाधि

चीन : चीनको एक सुपर कम्प्युटरले अमेरिकी प्रतिस्पर्धीहरूलाई पछि पार्दै विश्वकै सबैभन्दा शक्तिशाली कम्प्युटरको स्थान हासिल गरेको छ । सन् २०१७ पछि पहिलो पटक कुनै चिनियाँ कम्प्युटरले विश्वका सबैभन्दा शक्तिशाली सुपर कम्प्युटरहरूको सूचीमा शीर्ष स्थान ओगटेको हो, जसलाई प्रायः कुनै राष्ट्रको प्राविधिक क्षमताको सूचकका रूपमा हेरिन्छ ।

चीनको शेन्जेनस्थित लाइन साइन सुपर कम्प्युटरले मंगलबार सार्वजनिक गरिएको टप ५०० र्‍याङ्किङमा अमेरिकाको शीर्ष स्थानमा रहेको एल क्यापिटनलाई पछि पारेको हो । यो सूचीमा लाइन साइन पहिलो पटक समावेश भएको हो । लाइन साइन अन्य उच्च–प्रदर्शन कम्प्युटर भन्दा फरक छ, किनभने यसले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआइ) मा सामान्यतया प्रयोग गरिने ग्राफिक्स प्रोसेसर नभई पूर्ण रूपमा परम्परागत कम्प्युटर चिप प्रयोग गर्छ ।

टप ५०० अनुसार यसलाई सञ्चालन गर्न करिब ४२.२ मेगावाट विद्युत् आवश्यक पर्छ । सुपर कम्प्युटरहरू सामान्य कम्प्युटर भन्दा १,००० गुणाभन्दा बढी छिटो हुन्छन् । यिनीहरूको प्रयोग चिकित्सा क्षेत्रमा नयाँ खोज, जलवायु प्रणालीको मोडेलिङ, आणविक विस्फोटको सिमुलेसन, मानव व्यवहारको पूर्वानुमान तथा भर्चुअल हतियार परीक्षण जस्ता कार्यमा गरिन्छ ।

टप ५०० परियोजनामा संलग्न वैज्ञानिकहरूका अनुसार चीनको राष्ट्रिय सुपर कम्प्युटिङ सेन्टरमा रहेको लाइन साइनले २.१९८ एक्साफ्लप्स क्षमता हासिल गरेको छ । अर्थात् यसले प्रति सेकेन्ड २ क्विन्टिलियन (२ अर्ब अर्ब) भन्दा बढी गणना गर्न सक्छ । अमेरिकाको क्यालिफोर्नियास्थित ‘लरेन्स लिभरमोर राष्ट्रिय प्रयोगशाला’ मा रहेको एल क्यापिटन अहिले दोस्रो स्थानमा झरेको छ ।

त्यसपछि टेनेसी र इलिनोइसका दुई अमेरिकी राष्ट्रिय प्रयोगशालामा रहेका सुपर कम्प्युटरहरू क्रमशः तेस्रो र चौथो स्थानमा छन् । जर्मनीको जुपिटर सुपर कम्प्युटर पाँचौं स्थानमा झरेको छ । यी पाँच वटै विश्वका सार्वजनिक रूपमा प्रमाणित एक्सास्केल सुपर कम्प्युटर हुन् । शीर्ष १० मा इटाली, स्विट्जरल्यान्ड र जापानका कम्प्युटरहरू पनि परेका छन् । बेलायतका ११ वटा सुपरकम्प्युटर टप ५०० सूचीमा समावेश छन् ।