यसरी बाटियो विनीता बरालको 'जुइनो'

यसरी बाटियो विनीता बरालको 'जुइनो'

एक सुन्दर गाउँ । आँखाले नभ्याउने, टाढाटाढासम्म फैलिएका हिलाम्मे चारपाटे खेतहरू । खेतका छेउछेउमा परालको जुइनोले बाँधिएका धानका हरिया बीउहरू । चौबन्दी चोली र धोती लगाएर धान रोप्न रोपारहरू हाँस्दै आइसकेका छन् । रोपारहरूसँग जिस्किने लोभमा बाउसेहरू अघि नै आइसकेका छन् । रोपाइँको माहौल अति नै रमणीय छ ।

यत्तिकैमा रोपारहरूको बीचबाट निस्कन्छिन् एउटी सुन्दर युवती । उता बाउसेको भीडबाट लुसुक्क आइपुग्छन् एक युवक । दुवैको झ्वाट्ट आँखा जुध्छ । एकअर्कालाई हेराहेर गरिरहन्छन् । आफू कहाँ छु भन्ने नै बिर्सिन्छन् दुवैले, धेरै बेरसम्म । यताउता छरिएका बाउसे र रोपारहरू कानेखुसी गर्न थाल्छन् ।

केही मिनेटको हेराहेरपछि लजाउँछन् दुवै युवक र युवती । पहिला युवती मुसुक्क हाँस्छे । अनि त्यसपछि युवक । त्यसैबेला आकाश गर्जिन्छ । अनि, वातावरणलाई प्रेमिल बनाउँदै पानी दर्कन थाल्छ ।

बाउसेहरू असारे भाका हाल्न थाल्छन् । झमझम गर्दै परिरहेको पानीले गीतमा संगीत भर्छ । रोपारहरूले बाउसेको गीतको तालमा धान रोप्दै एकअर्कालाई हिलो छ्याप्दै गर्दा ती युवक र युवतीको मुटुको ढुकढुकी बढ्छ । ती बीच प्रेमको जुइनो बाटिन्छ ।

के यसरी नै सुरु हुन्छ तपाईंको उपन्यास 'जुइनो'मा प्रेम ?

केही दिनअघि एकजना पत्रकार मित्रले रोपाइँ र प्रेमको यति मिठो दृश्य आफ्नो मानसपटलमा सिर्जना गरी सोध्नुभयो । उहाँको कथाले म लोभिएँ । एक मन लाग्यो, ‘जुइनो' त्यसरी नै सुरु गरेको भए पनि हुने । फेरि, अर्को मनले भन्यो, मैले प्रेमकथा लेख्छु भनेर सुरु गरेको उपन्यास होइन ‘जुइनो' । ‘जुइनो' त मैले नेपालमा कृषिको सम्मान र प्रचार होस् भन्ने उद्देश्यले लेखको हुँ ।

खासमा, म कृषिसँग जोडिएका आफ्ना अनुभवहरू बाँड्नका लागि लेखेको हुँ । यसोगर्दा कामको खोजीमा बिदेसिने हजारौं युवाका लागि प्रेरणा बन्न सक्लान् भन्ने आशा छ मेरो ।

तर, फिल्म पृष्ठभूमिबाट आएर कृषि व्यवसायमा लागेकी हुनाले मलाई के लेख्ने, कसरी लेख्ने भन्ने दुविधा हुनु थियो । सानैदेखिको डायरी लेख्ने बानीले आफ्ना अनुभवलाई डायरीमा उतार्न भने त्यति गाह्रो भएन । लेख्दै जाँदा माटोसँग झन् गहिरो सम्बन्ध गाँसियो । बाँझो खेत देखेपछि ममा उत्पन्न हुने छटपटी र आफैंले छरेको बीउबाट उम्रिएका टुसा देखेर रोमाञ्चक बन्ने मेरो मन— सबैलाई समेट्ने कोसिस गर्दा लगभग एउटा किताब नै तैयार भयो ।

खुसी हँदै मेरा भाइ–बहिनीहरूलाई सुनाए । उनीहरूले अलिकति पनि चाख लिएर सुनेनन् । जबर्जस्ती सुनाउन खोज्दा हाँस्दै ‘कृषि डायरी कसले पढ्छ ? ' भन्दै उडाइदिए । मलाई एकपल त निराशा जाग्यो । तर हार मानिनँ आफ्ना अनुभवलाई अर्को स्वरूपमा ढाल्न सकिन्छ कि भनी सोच्न थालेँ ।

भाइबहिनीहरू प्रेमका कुरा गर्थे । प्रेमका कथा, उपन्यास पढ्थे । एकदिन मैले मन चोर्ने हिसाबले मेरो अति प्रिय भाइ दिक्पाललाई सोधेँ, ‘एउटा प्रेम कथा लेखेको छु । पढ्ने हो ? '

त्यो सुन्नेबित्तिकै उसको अनुहार धपक्क बल्यो । उसले एक सासमै भन्यो, ‘लेखिसक्नु भो ? खै, कहाँ छ ? '

उसको कपाल मायाले सुम्सुम्याउँदै सोचेँ, कृषि पृष्ठ्भूमि भएको प्रेमकथा लेख्छु ।

त्यति हुँदाहुँदा पनि प्रेमभन्दा कृषिलाई बढी स्थान दिने चाहना थियो मेरो । मलाई प्रेम गर्नेभन्दा पनि मेरो सपना बोकी मैले साहस गर्न नसकेको बाटोमा हिँड्ने पात्रहरूबारे लेख्न चाहन्थेँ म ।

लेखनको उमंगले उद्वेलित म किचनको डाइनिङ टेबलमा बसेर लेख्दा घन्टौं बितेको पत्तो हुँदैनथियो । १५ दिनमा हातैले सरसर्ती लेखेर एकसरो सक्काएँ । त्यसपछि रोमन युनिकोडको सहारा लिँदै त्यसलाई कम्प्युटरमा उतारेँ । त्यसो गर्न मलाई आठ महिना लाग्यो । पछि आफैंले पढ्दा चित्त बुझेन । पुनर्लेखन गरेँ । उपन्यास कस्तो भयो, आफैंले भेउ पाउन सकिनँ । कवि विप्लव ढकाल दाइलाई अनुरोध गरेँ, ‘मेरो उपन्यास पढेर कस्तो छ भनिदिनुस् त ।'

मलाई डर थियो, कतै उपन्यास लेख्ने मेरो सपना तुहाउनुपर्ने त होइन ?

तीन दिनपछि फोन गरे विप्लव दाइले भन्नुभयो, ‘विनीता तिम्रो उपन्यासमा प्राविधिक गडबडी छ । त्यो मिलाउनुपर्छ । तर, उपन्यास गर्भमै तुहाउने कुरा नगर ठूलो दुर्घटना हुन्छ ।'

विप्लव दाइको कुरा सुनेर ढुक्क भएँ । तर प्राविधिक गडबडी भन्या के हो त ? बुझिनँ । त्यसबारे बुझ्न पढिसकेका र पढ्न बाँकी किताबहरू पढेँ । पहिला आनन्दको लागि पढ्थेँ, अहिले ज्ञानका लागि निम्ति पढ्न थालेँ ।

केही पुस्तक पढिसकेपछि फेरि उपन्यासमा काम गर्न थालेँ । छटपटी झन् बढ्यो । म अर्कै भएँ । अनि एकोहोरो पनि । साथीहरू गनगन गर्न थाले, एकलकाटे भई यो भन्दै । हुन पनि त्यति बेला सबैसँग सम्पर्कविहीन भएको थिएँ म । कति पटक त एक्कासि काठमाडौंबाट गायब हुन्थेँ र सीधै उपन्यासको पृष्ठभूमि मदानपुर पुग्थेँ । पात्रहरू, मदानपुरको रहन सहन, गाउँ— सबैलाई मानसपटलमा कैद गरेर फर्कन्थेँ ।

पात्रहरू चिन्न थालेपछि मलाई नयाँ साथीहरू पाएझैं लाग्न थाल्यो । उपन्यासकी मूल पात्र ‘कथा' त मेरो अति नै मिल्ने साथी बनिन् । आखिर उसको र मेरो उद्देश्य एउटै जो छ ! तर ऊ मजस्तै छैनन् । मैले सोचेका, कल्पेका तर व्यवहारमा उतार्न नसकेका सारा सपना र रहरहरू बोकेर दृढ संकल्प बोकेर हिँडेकी छन् ती ।

उपन्यासमा आफ्नो लक्ष्यमा पुग्ने बाटो त ‘कथा' आफैंले खोजेकी हुन् । मैले त केवल उनको अगाडि आफ्नो सपना राखिदिएको मात्र थिएँ । उनको आत्मविश्वास देखेर मैले धेरै चोटि आफैंलाई प्रश्न सोध्थें । के साँच्चै त्यति साहस भएकी केटी हाम्रो समाजमा भेटिएला ?

साहसीमात्र कहाँ हो र, राम्री पनि उत्तिकै । गहँगोरो बाटुलो अनुहार । कतै कुनै दाग नभएकी । टिलिली चम्किने अनुहार । आँखाहरू पनि नशालु । उपन्यासको अर्को मूख्य पात्र अशोक पनि त लठ्ठै थियो पहिलो चोटी कथालाई भेट्दा । ऊ कत्तिबेर आफूभित्रै हराएको थियो, उसैलाई थाहा हुन्न ।

सधैं अनुहारभरि लटरम्मै दाह्री फलाएर हिँड्ने अशोक कथालाई देखेको दिनदेखि सफाचट भएर हिँड्न थालेको थियो । उसले त्यस्तो व्यवहार देखाउन थालेपछि मैले बुझेँ उसको जीवन फेरिँदै छ । अन्ततः ऊ कथाको प्रेमिल जुइनोमा बाँधियो । मैले चाहेको थिएँ, कथा र अशोकले कृषिका कुरा मात्र गरून् ।

प्रेरणा बनून् युवापुस्तालाई कृषि कर्मतिर आकर्षित गर्न । तर उनीहरूको प्रेमलाई मैले बेवास्ता गर्न सकिनँ । उनीहरूको प्रेमको मूल पहिलो पानामै फुटिसकेको रहेछ । त्यही मूलबाट निस्किएका प्रेमका कलकल भावनाहरू प्रत्येक पानामा मगमगाउन थाले । आखिर बाध्य भएँ कृषि र प्रेमलाई बाटेर प्रेमको ‘जुइनो' बनाउन ।


प्रतिक्रिया दिनुहोस !

लोकप्रिय

Unity

working together is no longer optional-it is a matter of compulsion

Annapurna Media Network has announced the Unity for Sustainability campaign which comes into force from January 1, 2022. The main aim of this campaign is to 'lead the climate change dialogue' working closely with all the stakeholders on sustainable development mode, particulary focusing on climate-change issues.